Ciągnik - 1991.html

dolar amerykański(USD): 2,8312

Rok 1991 / MCMXCI Stulecia: XIX wiek ~ XX wiek ~ XXI wiek

Sto lat wstecz

Dziesięciolecia: 1940-1949 1950-1959 1960-1969 1970-1979 1980-1989 1990-1999 2000-2009 2010-2019

Lata: 1981 1982 1983 1984 1985 1986 1987 1988 1989 1990 1991 1992 1993 1994 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001

edytuj Wydarzenia w Polsce

1 stycznia – prymas Polski, kard. Józef Glemp odprawił mszę pontyfikalną w bazylice archikatedralnej w Gnieźnie.
2 stycznia – w kantorach wymiany walut kurs dolara amerykańskiego podniósł się na kilka dni do poziomu 10 tys. zł.
4 stycznia – Jan Krzysztof Bielecki został powołany na stanowisko premiera.
9 stycznia – usunięcie pomnika marszałka Iwana Koniewa w Krakowie.
12 stycznia – Sejm powołał nowy rząd.
17 stycznia – list 55 intelektualistów do władz Polski w sprawie nauczania religii w szkole oraz toczącej się dyskusji nad ustawą regulującą kwestię aborcji.
21 stycznia – został ustanowiony Ordynariat Polowy Wojska Polskiego, biskupem polowym został ks. prałat Sławoj Leszek Głódź.
24 stycznia – w Warszawie odbywały się manifestacje przed Sejmem w związku z pierwszym czytaniem senackiego projektu ustawy o ochronie prawnej dziecka poczętego.
26 stycznia – powołanie przez Radę Ministrów RP pełnomocnika Rządu ds. Integracji Europejskiej oraz Pomocy Zagranicznej.
30 stycznia – strajk głodowy w hucie szkła w Wołominie na tle żądań ekonomicznych.
15 lutego – powołano do istnienia Grupę Wyszehradzką (Polska, Węgry i Czechosłowacja).
23 lutego – rozpoczął obrady III Zjazd "Solidarności".
24 lutego – na III Zjeździe NSZZ Solidarność Marian Krzaklewski zastąpił Lecha Wałęsę na stanowisku przewodniczącego związku.
3 marca – koniec obrad I Kongresu Porozumienia Centrum.
9 marca – Sejm podjął decyzję o samorozwiązaniu jesienią.
22 marca – chłopi blokują drogi protestując przeciwko polityce rolnej rządu.
31 marca – zlikwidowane zostały wojskowe struktury Układu Warszawskiego.
8 kwietnia
- weszła w życie umowa o ruchu bezwizowym między Polską a Niemcami, Francją, Włochami i krajami Beneluksu.
- początek wycofywania wojsk radzieckich stacjonujących w Polsce.
16 kwietnia – ruszyła pierwsza sesja Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie (GPW).
3 maja – obchody 200-lecia Konstytucji 3 maja.
10 maja – Sejm uchwalił ordynacje wyborcze do Sejmu i Senatu.
16 maja – Narodowy Bank Polski ustalił nowy, średni kurs dolara na 11 tys. zł.
20 maja – ogłoszenie stanu zagrożenia ekologicznego w Warszawie i województwie stołecznym w związku ze strajkiem MPO.
22 maja – ogólnokrajowa akcja protestacyjna "Solidarności" przeciwko polityce gospodarczej rządu.
31 maja – rozpoczęcie działalności Studia Filmowego Telewizji Polskiej w Łęgu w Krakowie.
1-9 czerwca – z czwartą pielgrzymką przybył do Polski Jan Paweł II.
7 czerwca – na początku mszy świętej, którą tego dnia sprawował w Płocku Jan Paweł II, znakiem krzyża zostało zainaugurowane i rozpoczęło ewangelizacyjną działalność Radio Diecezji Płockiej, dziś Katolickie Radio Płock. Pierwsza katolicka rozgłośnia w Polsce.
10 czerwca – prezydent Lech Wałęsa odmówił podpisania ustawy o ordynacji wyborczej; początki sporu z Sejmem.
28 czerwca
- kolejne veto prezydenta dla ordynacji wyborczej.
- rozwiązana została Rada Wzajemnej Pomocy Gospodarczej.
29 czerwca – zaprzestano produkcji Fiata 125p.
1 lipca – rozwiązanie Układu Warszawskiego
5 lipca – Sejm wprowadził ustawę o powszechnym podatku dochodowym od osób fizycznych.
18 lipca – ujawniono aferę FOZZ.
22 lipca – w gmachu byłego Komitetu Centralnego PZPR otwarto Giełdę Papierów Wartościowych.
31 lipca – w produkcji pojawił się nowy Polonez Caro
8 sierpnia – w trakcie prac remontowych zawalił się maszt radiowy w Gąbinie-Konstantynowie.
10 sierpnia – powstała pierwsza katolicka rozgłośnia radiowa - Radio Fiat.
13 sierpnia – w Krakowie papież Jan Paweł II rozpoczął drugą część swojej czwartej pielgrzymki do ojczyzny.
16 sierpnia – zakończyła się czwarta pielgrzymka Jana Pawła II do Polski.
17 sierpnia – wysłanie pierwszego e-maila w Polsce. Nadawca był Rafał Pietrak, a odbiorcą Duńczyk, Jan Sorensen, szef Ośrodka Komputerowego Uniwersytetu Kopenhaskiego.
23 sierpnia – z Polski wysłano w świat pierwszy e-mail.
26 sierpnia – rząd Polski wyraził gotowość nawiązania stosunków międzypaństwowych z Litwą, Łotwą i Estonią.
28-29 sierpnia – odbyło się pierwsze spotkanie ministrów spraw zagranicznych Trójkąta Weimarskiego (Polska, Francja i Niemcy).
2 września – na antenie TVP2 ukazało się premierowe wydanie programu informacyjnego Panorama.
20 września – Gdańsk: powstał Związek Miast Bałtyckich.
23 września – Poznań: odbył się pierwszy polski koncert zespołu Deep Purple.
26 września – został przedstawiony Sejmowi tzw. Raport Rokity przygotowany przez sejmową komisję badającą zbrodnie popełnione przez funkcjonariuszy MSW w okresie stanu wojennego.
27 września – odbyła się premiera filmu Trzy dni bez wyroku.
3 października – wizyta premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher.
5-6 października – Podpisanie na Wawelu tzw. deklaracji krakowskiej przez prezydentów Polski, Czechosłowacji i Węgier.
11 października – podpisanie polsko-włoskiego traktatu o przyjaźni i współpracy.
16 października – zgodnie z umową międzyrządową powstała Fundacja "Polsko-Niemieckie Pojednanie".
27 października – przeprowadzono pierwsze po II wojnie światowej w pełni demokratyczne wybory do Sejmu i Senatu.
28 października – odbyła się premiera filmu Dziecko szczęścia.
8 listopada – VI Kongres Bractw Kurkowych RP.
17 listopada – Jan Paweł II ogłosił świętym karmelitę bosego Józefa Kalinowskiego (w zakonie ojca Rafała od św. Józefa).
22 listopada – parafowano Układ europejski o ustanowieniu stowarzyszenia między RP w Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi.
25-26 listopada – marszałkami Sejmu i Senatu zostali Wiesław Chrzanowski ze Zjednoczenia Chrześcijańskiego i August Chełkowski z NSZZ Solidarność.
26 listopada – przyjęcie Polski do Rady Europy.
2 grudnia – Polska, jako pierwsze państwo na świecie, uznała oficjalnie niepodległość Ukrainy.
6 grudnia – Sejm powołał Jana Olszewskiego na urząd premiera.
9 grudnia – Radio Maryja rozpoczyna nadawanie programu.
11 grudnia – pożar sali koncertowej i biblioteki Filharmonii Krakowskiej.
13 grudnia – odbyła się premiera filmu Rozmowy kontrolowane.
15 grudnia – Polskie Radio nadało pierwszą audycję w języku białoruskim.
16 grudnia
- zawarto Układ Stowarzyszeniowy między Polską a Wspólnotami Europejskimi.
- polska premiera Fiata Cinquecento w Warszawie.
18 grudnia – Polska i RPA nawiązały stosunki dyplomatyczne.
20 grudnia – Polska przyłączona do Internetu.
23 grudnia – Sejm powołał rząd Jana Olszewskiego.
27 grudnia
- Polska uznała niepodległość: Armenii, Azerbejdżanu, Białorusi, Federacji Rosyjskiej, Kazachstanu, Kirgistanu, Mołdawii, Tadżykistanu i Turkmenistanu.
- wolnomularstwo: Wielka Loża Narodowa Polski została obudzona przy pomocy Wielkiego Wschodu Włoch.
700-lecie lokacji miasta Grudziądza.
Największa w powojennej historii liczba zgonów Polaków (405,7 tys. osób).

edytuj Wydarzenia na świecie

1 stycznia – Luksemburg objął Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej.
11-13 stycznia – w wyniku ataku Armii Radzieckiej na Litwinów oblegających wieżę telewizyjną w Wilnie zginęło 14 osób, a ok. 400 zostało rannych.
15 stycznia – minął termin ultimatum postawionego przez ONZ Irakowi, wzywające go do wycofania wojsk z Kuwejtu. Dało to międzynarodowej koalicji podstawę do rozpoczęcia operacji Pustynna Burza.
17 stycznia
- wojska sprzymierzone rozpoczęły operację „Pustynna burza” w celu wyzwolenia Kuwejtu spod okupacji irackiej.
- Irak wystrzelił osiem pocisków rakietowych „Scud” w kierunku terytorium Izraela.
- po śmierci Olafa V nowym królem Norwegii został Harald V.
19 stycznia – 15 mieszkańców Tel Avivu zostało rannych w czasie ataku irackich "Scud-ów".
20 stycznia – OMON zaatakował i zajął łotewskie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, zabijając 5 osób i raniąc 10.
22 stycznia – trzy irackie pociski rakietowe „Scud” i jeden pocisk „Patriot” uderzyły w izraelskie osiedle Ramat Gan raniąc 96 mieszkańców. Trzy starsze osoby zmarły na atak serca.
9 lutego – na Litwie odbyło się referendum niepodległościowe.
11 lutego – w Hadze utworzono Organizację Narodów i Ludów Niereprezentowanych.
13 lutego – I wojna w Zatoce Perskiej: amerykańskie bomby trafiły w schron przeciwlotniczy w Bagdadzie, w którym znajdowało się 1500 cywili, zabijając znaczną część z nich.
25 lutego – I wojna w Zatoce Perskiej: kilka irackich pocisków rakietowych „Scud” trafiło w amerykańskie koszary wojskowe w Dhahran (Arabia Saudyjska) zabijając 29 i raniąc 99 amerykańskich żołnierzy (był to największy, pojedynczy atak przeciwko siłom zbrojnym USA).
26 lutego – prezydent Iraku Saddam Husajn ogłosił decyzję o wycofaniu wojsk irackich z Kuwejtu.
28 lutego – Kuwejt wyzwolony spod okupacji irackiej.
31 marca – w Moskwie rozwiązano wojskowe struktury byłego Układu Warszawskiego.
9 kwietnia – Gruzja po raz drugi ogłosiła niepodległość (od ZSRR).
30 kwietnia – Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych przyjęło konwencję o prawach dziecka.
17 maja – Tim Berners-Lee oficjalnie zaprezentował komitetowi C5 w CERN-ie sposób działania sieci WWW.
29 maja – Erytrea proklamowała niepodległość, odłączając się od Etiopii.
12 czerwca – Michael Jordan poprowadził drużynę Chicago Bulls do pierwszego mistrzostwa NBA.
15 czerwca – na Filipinach wybuchł wulkan Pinatubo, wyrzucając słup popiołów na wysokość 7 kilometrów.
23 czerwca – narodził się Sonic the Hedgehog, jedna z najsłynniejszych postaci w świecie gier wideo.
25 czerwca – rządy państw Chorwacji i Słowenii ogłosiły niepodległość obydwu krajów.
27 czerwca – rozpoczęła się wojna dziesięciodniowa, Słowenia została zaatakowana przez Jugosławię.
28 czerwca – w Budapeszcie na 49. Konferencji Państw Członkowskich Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej został podpisany dokument o rozwiązaniu tej organizacji powstałej 25 stycznia 1949.
1 lipca
- Holandia objęła Prezydencję w Radzie Unii Europejskiej
- Doradczy Komitet Polityczny Układu Warszawskiego podpisał w Pradze protokół o rozwiązaniu układu zawartego 14 maja 1955.
10 lipca – Borys Jelcyn rozpoczął urzędowanie jako pierwszy prezydent Rosji.
11 lipca – całkowite zaćmienie Słońca na Hawajach.
17 lipca – przeprowadzono referendum w sprawie utrzymania Związku Radzieckiego.
31 lipca – w Moskwie prezydenci George H. W. Bush i Michaił Gorbaczow podpisali układ rozbrojeniowy START I.
6 sierpnia – sir Tim Berners-Lee opublikował w Usenecie szczegóły projektu o nazwie World Wide Web. Początek istnienia sieci WWW.
19-21 sierpnia – nieudana próba puczu w ZSRR mającego na celu przywrócenie tam komunistycznych porządków sprzed pieriestrojki (Pucz moskiewski).
20 sierpnia – Estonia ogłosiła niepodległość, odłączając się od ZSRR.
21 sierpnia
- załamał się komunistyczny pucz Janajewa w ZSRR. Michaił Gorbaczow powrócił na stanowisko prezydenta.
- Łotwa ogłosiła niepodległość (od ZSRR).
24 sierpnia
- Michaił Gorbaczow ustąpił ze stanowiska sekretarza generalnego KPZR.
- delegalizacja partii komunistycznej (KPZR) w ZSRR.
- proklamowano niepodległość Ukrainy (od ZSRR).
25 sierpnia
- proklamowanie niepodległości Białorusi.
- w Tokio, Amerykanin Carl Lewis ustanowił rekord świata w biegu na 100 m wynikiem 9,86 s.
26 sierpnia – Linus Torvalds opublikował na grupie dyskusyjnej comp.os.minix informację o powstaniu nowego systemu operacyjnego - Linuksa.
27 sierpnia – Mołdawia proklamowała niepodległość (od ZSRR).
28 sierpnia – w Rosji zakazano działalności KPZR, a majątek zasekwestrowano.
30 sierpnia
- Azerbejdżan i Tatarstan ogłosiły niepodległość od ZSRR.
- w finale konkursu w skoku w dal podczas tokijskich mistrzostw świata w lekkoatletyce, Mike Powell ustanowił rekord świata uzyskując 8,95 m.
31 sierpnia – Kirgistan uzyskał niepodległość (od ZSRR).
1 września – Uzbekistan uzyskał niepodległość (od ZSRR).
6 września – ZSRR uznał niepodległość Litwy, Łotwy i Estonii.
8 września – Macedonia uzyskała niepodległość od Jugosławii.
9 września – Tadżykistan ogłosił deklarację niepodległości.
17 września – Korea Północna, Korea Południowa, Litwa, Łotwa, Estonia, Wyspy Marshalla oraz Mikronezja stały się członkami ONZ.
19 września – w Alpach znaleziono zamrożone ciało Ötziego.
21 września – Armenia zdecydowała w referendum o odłączeniu się od ZSRR.
23 września – Red Hot Chili Peppers wydali swój szósty studyjny album Blood Sugar Sex Magic.
24 września – ukazał się drugi album grupy Nirvana - Nevermind.
25 września – ONZ nałożyło embargo na kraje byłej Jugosławii.
29 września – został obalony prezydent Haiti Jean-Bertrand Aristide.
8 października – parlament Chorwacji zerwał wszystkie konstytucyjne powiązania z Jugosławią.
11 października – w Czarnobylskiej Elektrowni Atomowej w bloku nr 2 doszło do wypadku: wybuchł pożar i nastąpiła eksplozja. Nie było ofiar ani wycieku substancji radioaktywnych, lecz dach bloku zawalił się.
13 października – pierwsze wolne wybory w Bułgarii.
15 października – pierwsza publikacja Linuxa przez Linusa Torvaldsa.
16 października – doszło do masakry w barze Luby's w teksańskim mieście Killeen. Szaleniec zastrzelił 23 osoby, ranił 20, a następnie popełnił samobójstwo.
18 października – Azerbejdżan ogłosił niepodległość (od ZSRR).
23 października – w Paryżu podpisano porozumienie pokojowe kończące konflikt w Kambodży.
27 października
- Turkmenistan ogłosił niepodległość (od ZSRR).
- Dżochar Dudajew został wybrany prezydentem Czeczenii.
2 listopada – prawosławie: Bartłomiej I został patriarchą Konstantynopola.
7 listopada – koszykarz Magic Johnson poinformował, że jest nosicielem wirusa HIV i zakończył karierę sportową.
12 listopada – indonezyjska armia otworzyła ogień do studentów biorących udział w pogrzebie kolegi na cmentarzu Santa Cruz w Dili na Timorze; zginęło 270 osób, zaś 250 uznano za zaginione.
1 grudnia – obywatele Ukrainy opowiedzieli się w referendum za niepodległością; Leonid Krawczuk został wybrany na pierwszego prezydenta państwa.
4 grudnia – Boutros Boutros-Ghali wybrany na sekretarza generalnego Organizacji Narodów Zjednoczonych.
6-7 grudnia – powstanie Związku Miast Bałtyckich, pierwsze spotkanie w Lubece (Niemcy).
8 grudnia – przywódcy Rosji, Białorusi i Ukrainy – Borys Jelcyn, Stanisław Szuszkiewicz i Leonid Krawczuk - podpisali akt rozwiązujący ZSRR i powołujący Wspólnotę Niepodległych Państw.
9 grudnia – w Rzymie odbyła się prezentacja Fiata Cinquecento.
10 grudnia – władze Górskiego Karabachu przeprowadziły referendum, w którym przygniatająca większość mieszkańców opowiedziała się za niepodległością.
12 grudnia – stolicę Nigerii przeniesiono z Lagos do Abudży.
14 grudnia – wybuch włoskiego wulkanu Etna.
16 grudnia
- podpisano układ o stowarzyszeniu między Wspólnotami Europejskimi a Polską, Czechosłowacją i Węgrami.
- Kazachstan stał się niepodległy.
21 grudnia – powstała Wspólnota Niepodległych Państw.
25 grudnia – Michaił Gorbaczow zrezygnował ze stanowiska prezydenta ZSRR.
26 grudnia – rozwiązano Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich.
27 grudnia – zakończono produkcję ciągnika Władimirec T-25.