Kalif (od arab. chalifa - następca) - tytuł następców Mahometa, czyli przywódców muzułmańskich społeczności państwowo-religijnych zwanych kalifatami. Pierwszym kalifem po śmierci Mahometa w 632 roku został Abu Bakr. Po zamordowaniu kalifa Alego w 661 roku doszło do rozłamu wewnątrz Islamu w wyniku sporu o sukcesję na szyitów i sunnitów. Kalifowie szybko zaczęli tracić władzę polityczną nad rozrastającym się imperium muzułmańskim. W 909 r. powstał szyicki kalifat w Kairze, zniszczony przez Saladyna w 1171 r. W 929 roku emir Kordoby Abd ar-Rahman III ogłosił się kalifem, jednak już w 1031 kordobański kalifat rozpadł się.
W 1258 r. po zdobyciu Bagdadu przez Mongołów zginął kalif Al-Mustasim. Instytucję kalifatu przywrócono dopiero trzy lata później w Kairze, jednak odtąd kalif nie sprawował już żadnej władzy politycznej. Po zdobyciu Egiptu w 1517 r. przez Turków tytuł kalifa przeszedł na tureckich sułtanów. Ostatni kalif, Abdülmecid II, został obalony przez republikański rząd Turcji w 1924 r. Próba wskrzeszenia kalifatu w Mekce upadła wraz ze zdobyciem Hidżazu przez Saudyjczyków w 1925 r.
edytuj Kalifowie
edytuj Kalifowie prawowierni
edytuj Kalifowie z dynastii Umajjadów (Damaszek)
- Mu'awija I 661-680
- Jazid I 680-683
- Mu'awija II 683-684
- Marwan I 684-685
- Abd al-Malik 685-705
- Al-Walid I 705-715
- Sulajman 715-717
- Umar II 717-720
- Jazid II 720-724
- Hiszam 724-743
- Al-Walid II 743-744
- Jazid III 744
- Ibrahim 744
- Marwan II 744-750